Jak wynika z analiz przeprowadzonych przez Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej sporządzonych na podstawie ogłoszeń w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz Krajowym Rejestrze Zadłużonych w pierwszej połowie 2023 roku upadłość konsumencką ogłosiło 10 526 osób. Rekordowym miesiącem okazał się marzec, w którym ogłoszono 2016 upadłości konsumenckich. Najmłodsza osoba wobec, której ogłoszono upadłość konsumencką miała 13 lat, natomiast najstarsza 93 lata. Zdecydowania jednak większość ogłaszanych upadłości dotyczy osób w wieku 40-49 lat oraz 30-39 lat odpowiednio 26,12% i 22,95%. Osoby powyżej 60 roku życia odpowiadają za 25,94% wszystkich ogłaszanych upadłości.
Na podstawie powyższych danych, można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że liczba upadłości konsumenckich ogłoszonych w 2023 roku, przekroczy dwadzieścia tysięcy. W pierwszej połowie roku w samym województwie kujawsko-pomorskim ogłoszono 750 upadłości, co stanowi 7.6% ogółu ogłoszonych upadłości. Najwięcej upadłości ogłoszono w woj. śląskim oraz województwie mazowiecki odpowiednio 19,19% i 12,28%
Dlaczego upadłość konsumencka cieszy się tak dużą popularnością?
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to proces umożliwiający osobom fizycznym znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej uzyskanie ochrony przed wierzycielami oraz szansy na spłatę zadłużenia na dużo korzystniejszych warunkach, bądź w szczególnie uzasadnionych przypadkach – w ogóle jego umorzenie. Duża część Klientów korzystających z usług naszej Kancelarii, w momencie rozpoczęcia współpracy, nie wie dokładnie w jakiej wysokości zadłużenie posiada oraz kto dokładnie jest wierzycielem. W większości przypadków nie jest to wynikiem zaniedbania, ale cesji zadłużenia oraz powiększania należności głównej o różnego rodzaju należności uboczne. Finalnie doprowadza to do sytuacji, że nawet osoby chcące uczciwie spłacić swoje długi, fizycznie nie mają takiej możliwości w efekcie czego wpadają w spiralę zadłużenia. Pochodną takiej sytuacji są nie zawsze zgodne z prawem działania firm windykacyjnych, mające zmusić dłużnika do spłaty zadłużenia bądź opcjonalnie do zawarcia ugody, która jeszcze pogarsza sytuacja finansową dłużnika. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje zawieszenie wszelkich prób windykacji przez Wierzycieli. Dotyczy to zarówno tzw. windykacji pozaprocesowej w postaci listów windykacyjnych, telefonów, wizyt windykatorów terenowych etc. jak i sądowych postępowań egzekucyjnych czy zajęć komorniczych.
Co się dzieje z moim zadłużeniem?
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej, wbrew powszechnej opinii, nie powoduje automatycznego „oddłużenia”. Zgodnie z obowiązującym prawem całkowite umorzenie zobowiązań, bez ustalania planu spłaty, jest możliwe jedynie wówczas jeżeli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Całkowite umorzenie długów nie jest więc standardową praktyką, a raczej wyjątkiem od panującej reguły. W przeważającej większości przypadków, z ogłoszeniem upadłości konsumenckiej, wiąże się opracowanie planu spłaty czyli dokumentu, który będzie określał w jaki sposób w ramach procedury upadłościowej będą rozliczane zobowiązania dłużnika. Plan spłaty ma charakter indywidualny i ustalany jest przez sąd po wysłuchaniu dłużnika oraz syndyka. Jego zasadniczymi elementami jest określenie m.in.:
a) wierzycieli uczestniczących w planie spłaty
b) kwoty spłaty – czyli ustalenie przez sąd jaką kwotę dłużnik będzie zobowiązany spłacić na rzecz dotychczasowych wierzycieli. Kwotę tą ustala się m.in. w oparciu o indywidualną sytuację dłużnika oraz posiadane przez niego aktywa;
c) okresu spłaty – czyli okresu przez, który dłużnik będzie spłacał ustalone przez sąd zobowiązanie. Długość tego okresu zależy m.in. od tego czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył stopień niewypłacalności umyślnie czy na skutek rażącego niedbalstwa.
Na postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego przysługuje zażalenie. Prawo do wniesienia środka odwoławczego przysługuje nie tylko upadłemu, ale również wierzycielom znajdującym się na liście wierzytelności i można z niego skorzystać w ciągu tygodnia od dnia obwieszczenia postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.
Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.
Czy wszystkie moje długi zostaną umorzone?
Zgodnie z art. 491 21 par 2 umorzeniu nie podlegają zobowiązania:
– alimentacyjne
– z tytułu określonych odszkodowań
– do zapłaty określonych przez sąd kar grzywny
– z tytułu wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
– zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego
– orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie
– do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczenie
Ponadto, umorzeniu nie podlegają zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. Zatajenie zobowiązania lub niedbałość w sporządzeniu listy wierzytelności, wiąże się więc z realnym ryzykiem, iż mimo ogłoszenia upadłości część zobowiązań nie zostanie umorzona. Ustawodawca wskazuje jednak, iż nieujawnienie danego zobowiązania musi mieć charakter umyślny, a to będzie oceniane przez sąd zawsze po analizie konkretnego przypadku.
Upadłość konsumencka faktycznie jest korzystnym rozwiązaniem dla osób, które popadły w stan niewypłacalności, a przy tym nie widzą perspektyw by w najbliższym czasie poprawić swoją sytuację finansową na tyle, by spłacić wszystkich swoich wierzycieli. W wielu przypadkach jest to najlepszy i jedyny sposób by wreszcie uwolnić się ze spirali zadłużenia i po wykonaniu obowiązków określonych w planie spłaty uwolnienia się od długów. Należy jednak pamiętać, iż ogłoszenie upadłości konsumenckiej oprócz licznych obowiązków formalnych, wiąże się z poważnymi konsekwencjami w sferze finansowej upadłego m.in. w postaci utraty zgromadzonego majątku. Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią, gdzie podczas osobistej (bądź w formie on-line) konsultacji z radcą prawnym lub adwokatem, w oparciu o przeprowadzoną analizę sytuacji ekonomicznej oraz posiadanych aktywów zostanie zaproponowane najbardziej optymalne rozwiązanie.