Dziedziczenie po małżonku – najważniejsze informacje

lut 18, 2023

W dzisiejszym wpisie przybliżymy okoliczności, w których małżonkowie wzajemnie po sobie dziedziczą spadek oraz te, w których nie będzie przysługiwało im prawo do udziału w majątku spadkowym. Dziedziczenie po małżonku to temat, który często bywa przedmiotem porad prawnych.

Na wstępie należy podkreślić, iż majątkiem spadkowym jest wszystko, co pozostawił po sobie zmarły, np. mieszkanie, połowa domu, 1/3 udziału w własności samochodu oraz zadłużenie.

dziedziczenie po małżonku

Przykład 1:
Żona była jedyną właścicielką domu (nabyła go przed ślubem).
Zmarła i pozostawiła po sobie córkę i męża.
W tym przypadku do spadku zaliczamy prawo własności całego domu.
Udziały w spadku wynoszą po ½ dla Męża i ½ dla córki.

Jak wygląda teraz prawo własności domu?
Mąż posiada ½ i córka również posiada ½ całości.

Przykład 2:
Żona była współwłaścicielem domu (wspólnie z mężem).
Zmarła i pozostawiła po sobie córkę i męża.
W tym przypadku do spadku zaliczamy prawo własności domu, ale w udziale 1/2, gdyż Mąż jest już właścicielem połowy.
Udziały w spadku wynoszą po 1/2 dla Męża i ½ dla córki.

Jak wygląda teraz prawo własności domu?
Mąż posiada ¾ całości a córka ¼ całości.

Sytuacja komplikuje się, gdy zmarły małżonek nie posiadał dzieci, wtedy udział spadkowy wraz z drugim małżonkiem nabywają rodzice zmarłego, a gdy nie żyją/odrzucą spadek – to ich dzieci.

Oznacza to, że prawo do majątku małżonków będą mieli członkowie rodziny zmarłego. Aby wskazać w takiej sytuacji jako spadkobiercę wyłącznie małżonka, należy powołać go do spadku poprzez testament.

Rozdzielność majątkowa a dziedziczenie

Co w sytuacji, gdy małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej? Czy dziedziczenie po małżonku wówczas ulega zmianom?

Z punktu widzenia prawa spadkowego nie ma ona znaczenia.

Natomiast może ona określać udziały w majątku, które będzie podlegało dziedziczeniu (a więc czy zmarły nabył przed śmiercią całość nieruchomości czy jedynie jej część).

Małżonek może pozbawić drugiego prawa do spadku po sobie wyłącznie powołując do spadku inną osobę w formie testamentu. Nasza Kancelaria udziela porad także w tym zakresie – Prawo Spadkowe znajduje się w kręgu naszych zainteresowań.

Kiedy małżonek nie będzie dziedziczył?

  1. Gdy małżonek w testamencie wskaże inną osobę;
  2. Gdy małżonek żyjący odrzuci spadek- wtedy odrzuca zarówno majątek jak i zadłużenie wchodzące w skład spadku;
  3. Gdy małżonkowie podpiszą umowę o zrzeczenie się dziedziczenia;
  4. Gdy została orzeczona przez Sąd separacja między małżonkami (separacja faktyczna niepotwierdzona przed Sądem nie ma na ten fakt wpływu);
  5. Gdy został orzeczony przez Sąd rozwód.
  6. Gdy małżonek został uznany za niegodny dziedziczenia, tj.:
  • popełnił umyślnie ciężkie przestępstwo przeciwko drugiemu małżonkowi, np. zabójstwo;
  • podstępem lub groźbą nakłonił małżonka do sporządzenia lub odwołania testamentu;
  • umyślnie zniszczył lub podrobił, przerobił testament małżonka.

W celu dokonania analizy stanu faktycznego zapraszamy do kontaktu z nasza Kancelarią i ustalenia terminu konsultacji z radcą prawnym lub adwokatem w siedzibie Kancelarii lub do skorzystania z prawnej konsultacji online przeprowadzanej telefonicznie bądź z wykorzystaniem wybranego komunikatora internetowego.